حکمت تحریم گوشت خوک در قرآن، حدیث و علم(مقاله انتخابی)
حسینعلی علایی و ابراهیم رضایی آدریانی
چکیده
در چهار آیه از قرآن کریم خوردن گوشت خوک به صراحت تحریم شده است و مسلمانان همواره از آن پرهیز کردهاند. در عین حال در بسیاری از کشورها گوشت خوک یک کالای پرفروش و رایج بازار است. در این نوشتار، پس از معرفی اجمالی این حیوان و احکام مربوط به آن و همچنین اشارهای به برخی روایات وارده در این زمینه، امراض و بیماریهایی که در اثر خوردن گوشت این حیوان گریبانگیر انسان میشود، به تفصیل آمده است. و تلاش شده جدیدترین دستاوردهای علمی و یافتههای روز دنیا در این زمینه گردآوری گردد.
واژگان کلیدی: قرآن، خوک، خوردنیهای حرام، اعجاز تشریعی.
مقدمه
یکی از ابعاد اعجاز قرآن، اعجاز تشریعی آن است؛ بدین معنا که احکام و قوانین آن در طول تاریخ و برای همة زمانها و مکانها پاسخگوی نیازهای مادی و معنوی بشر بوده و هست و بر تمامی مکاتب بشری و حتی کتب آسمانی پیش از خود برتری دارد؛ از اینرو، آموزههای انسانساز و حیاتبخش آن همواره به مصلحت بشر و زمینهساز رشد و تعالی اوست؛ هرچند علم ناقص بشر به عمق این مصالح پی نبرده باشد. نظام قانونگذاری اسلام و مجموعه احکام و آداب آن تنها دستورالعملی است که در صورت رعایت همه جوانب آن بشر به سعادت دنیوی و اخروی خواهد رسید.
در جامعه امروزی که بشر خود را از تعالیم ناب آسمانی محروم کرده و مکاتب بشری عهدهدار قانونگذاری جوامع شدهاند، تحلیل و ارائه دستورات قرآن کریم و شرع مقدس اسلام به همه بشریت، بیش از هر چیز ضروری مینماید.
در دهههای اخیر با توجه به پیشرفت علوم و راهیابی بشر به بسیاری از پیچیدگیهای طبیعت، پرده از برخی اسرار نهفته در احکام اسلام برداشته شده است. البته روشن است که علوم تجربی همواره در مسیر آزمون و خطا حرکت میکنند و هرگز نمیتوان همه یافتههای آنان را قطعی دانست، اما مسلّم است آن است که هر چه علوم تجربی پیشرفت کند، به لایههای پنهان آموزههای اسلامی نزدیکتر میشود.
در این مقاله، گوشت خوک و مصرف آن که یکی از محرّمات اسلام و مورد تصریح قرآن کریم است، از نظر قرآن و علم روز بررسی میشود.
ادامه مطلب ...
بررسی اعجاز روانشناختی قرآن(مقاله انتخابی)
سید محمود مرویان حسینی و سید ابوذر حسینی
چکیده
اعجاز روانشناختی قرآن یکی از ابعاد اعجاز علمی قرآن میباشد که از سه زاویه قابل طرح است؛ نخست گزارههای روانشناختی قرآن که با بررسی بینش روانشناسی موجود در قرآن کریم صورت میگیرد. دوم از جهت استنباط نظام روانشناختی قرآن (با توجه به مبانی، اهداف، اصول، روشها، عوامل و موانع روانشناختی مطرح شده در قرآن) و سوم از جهت تأثیرات روانشناختی قرآن در مخاطبان که نمونهای از آن در تأثیر موسیقای قرآن جلوهگر میشود.
در این نوشتار، پس از تبیین رویکردها در اعجاز روانشناختی قرآن و رابطه قرآن و روانشناسی، نگاهی مجموعی به موضوعات متعدد روانشناسی مطرح شده در قرآن صورت گرفته، سپس برای هر موضوع نمونههایی از آیات مرتبط ذکر و بررسی شده تا در نهایت پس از ارائه بینش روانشناسانه موجود در قرآن، اعجاز این بینش و نظام شگرف قرآن کریم بر مبنای ویژگیهای شخصیت سالم تبیین گردد.
واژگان کلیدی: قرآن، روانشناسی، اعجاز علمی، اعجاز روانشناختی، شخصیت سالم.
مقدمه
تاکنون ابعاد مختلفی از اعجاز قرآن کشف شده است که از مهمترین آنها میتوان به اعجاز بیانی، اعجاز تشریعی و اعجاز علمی اشاره کرد.
یکی از ابعاد اعجاز علمی قرآن که تاکنون مورد توجه بایسته قرار نگرفته، اعجاز روانشناختی قرآن میباشد؛ بنابراین، در این نوشتار برانیم تا ضمن بررسی موضوعات روانشناسی مطرح شده در قرآن کریم و ارائه دورنمایی کلی از بینش روانشناسی قرآن، اعجاز این بُعد از قرآن کریم را بیان نماییم.
ادامه مطلب ...نسبت دستاوردهای علمی با آموزههای قرآن از منظر علامه طباطبایی
علیرضا رستمی هرانی و محمدرضا مهدوی یگانه
چکیده
مفسران در مواجهه با آیاتی از قرآن که با موضوعات علوم تجربی نسبتی دارد، رویکردهای متفاوتی برگزیدهاند. برخی با قبول قطعیت یافتههای علوم بشری سعی در تطبیق این یافتهها بر آیات علمی قرآن داشته و برخی دیگر، این آیات را غیر مرتبط با یافتههای بشری دانسته و اساساً زبان قرآن را در این موارد غیر از زبان علم دانستهاند. علامه طباطبایی در تفسیر خود هر دو گروه را تخطئه کرده و راه میانهای برگزیده است. ایشان در مواردی یافتههای علمی جدید را قطعی و مدلول برخی آیات علمی قرآن را نشانه اعجاز و پیشگویی علمی قرآن دانسته است. در مواردی نیز مدلول آیات را غیر از این یافتهها و نظریههای علمی پنداشتهاند. در این پژوهش، تلاش شده میزان و شیوه بهرهگیری علامه از دستاوردهای علمی در تفسیر آیات علمی، مشخص و مبانی، راهکارها و ادله ایشان در رد یا قبول و تطبیق این یافتهها بر برخی از آیات علمی قرآن بررسی شود.
واژگان کلیدی: قرآن، علوم تجربی، تفسیر علمی، اعجاز علمی، علامه طباطبایی.
ادامه مطلب ...
رنگ از منظر قرآن، حدیث و روانشناسی
علی شریفی
چکیده
همة انسانها با محیط پیرامون خود در ارتباطاند. این ارتباط، گاهی با اندیشیدن، گاهی با لمس کردن، چشیدن، شنیدن، بوییدن و گاهی هم با دیدن است. انسانها محیط پیرامون خود را رنگی میبینند و این رنگها در آنان اثری خواه مثبت و یا منفی بر جای میگذارد. این تأثیرها ممکن است فیزیکی یا روانی باشد که بعد روانی آن مهمتر و آشکارتر است.
علم روانشناسی رنگها، علمی نوین و نوپاست که تأثیرهای روانی رنگها را بر انسانها مورد بررسی قرار میدهد. قرآن هم بشر را از این علم بیبهره نگذاشته و طعم این علم را از چهارده قرن قبل به ذائقهاش چشانده است.
در قرآن از رنگهای آبی، زرد، قرمز، سبز، سیاه و سفید یاد شده است و تأثیر آنها بر انسان به طور مستقیم یا غیر مستقیم بیان شده است. رنگ آبی مایه آرامش؛ زرد مایه شادی و روشنایی؛ قرمز، هیجان انگیز، سبز، رنگ تمدد اعصاب، سیاه رنگی دارای کراهت و سفید، رنگی شریف، لطیف، ملیح، پاک و... معرفی شده است که این مقاله به بررسی آنها پرداخته است.
واژگان کلیدی: قرآن، حدیث، روان شناسی، رنگ.
ادامه مطلب ...